Tomas Venclova

Biogram urodził się 11 września 1937 roku w Kłajpedzie. Litewski poeta, eseista, tłumacz i literaturoznawca. W wieku lat szesnastu zostaje przyjęty na Uniwersytet Wileński, stając się najmłodszym studentem w dziejach tej uczelni. W 1956 r. zostaje na rok usunięty ze studiów, które kończy w 1960. Aktywnie uczestniczy w niezależnym życiu literackim Litwy i Rosji, a także w ruchu obrony praw człowieka, co doprowadza w r. 1977 do przymusowej emigracji do USA. Z wykształcenia filolog, wykładał na wielu uniwersytetach amerykańskich (m.in. w Berkeley, Los Angeles i Yale); obecnie jest profesorem języków i literatur słowiańskich w Yale University. Obok znacznej ilości poważnych prac poświęconych poezji (m.in. fundamentalnej monografii poświęconej Aleksandrowi Watowi) jest autorem kilku tomów wierszy, a także książek eseistycznych, wydawanych zarówno w USA i na świecie, jak i – od kilku lat – na Litwie. Ogłosił m.in. tomy poezji: Kalbos ženklas (Znak mowy), Vilnius 1972; 98 eilėraščiai (98 wierszy), Chicago 1977; Winter Dialogue, Evanston 1997; Sankirta, Vilnius 2005, Kitaip (przekłady poetyckie), Vilnius, 2006; The Junction: Selected Poems, Highgreen, 2008; Opisać Wilno, Warszawa, 2008; Vilnius: A Personal History, Riverdale-on-Hudson, 2009. Sprawuje wiele funkcji, m.in. w latach 1989-91 przewodniczącego Association for the Advancemenets of Baltic Studies, należy do władz PEN Club na uchodźstwie. Wieloletni współpracownik i członek redakcji „Zeszytów Literackich”. Ich nakładem ukazał się tom jego wierszy Rozmowa w zimie (1989, kolejne wznowienia 1991 i 2001), tłumaczonych przez Stanisława Barańczaka przy współudziale Autora; ponadto po polsku wyszedł tomik Sześć wierszy, wydanych przy okazji wręczenia poecie doktoratu honoris causa KUL-u w r. 1991, wybór esejów Kształty nadziei (1995), dwa tomy esejów: Eseje. Publicystyka (2001) i Niezniszczalny rytm. Eseje o literaturze (2002), wydane nakładem Fundacji Pogranicze w Sejnach, która w roku 2002 nadała mu honorowy tytuł Człowieka Pogranicza. Tamże w r. 2008 ukazała się polsko-litewsko-rosyjsko-angielska edycja Wierszy sejneńskich. Tomas Venclova wyróżniony został Międzynarodową Nagrodą Vilenica (1990), Orderem Giedymina (1999), Litewską Nagrodą Państwową (2001), Nagrodą Obojga Narodów (wraz z Czesławem Miłoszem) przyznawaną przez parlamenty polski i litewski oraz Nagrodą św. Krzysztofa (Wilno 2003), Nagrodą Nowej Kultury dla Nowej Europy (Krynica 2005), Gwiazdą Bałtycką, (Petersburg 2008). Wyróżniony doktoratami honorowymi przez UMCS, Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Mieszka w New Haven (Connecticut, USA), czasowo także w Wilnie, Krakowie i Kotorze.