Rok Miłosza

ur. 30 czerwca 1911 r. w Szetejniach na Litwie. Poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Laureat nagrody Nobla w roku 1980 i wielu innych prestiżowych nagród literackich, tłumaczony na czterdzieści dwa języki. Doktor honoris causa wielu uniwersytetów w USA i w Polsce, honorowy obywatel Litwy i miasta Krakowa.

Szkolną i uniwersytecką młodość spędził w Wilnie, tam również debiutował jako poeta, okupację niemiecką przetrwał w Warszawie. Po wojnie pracował w służbie dyplomatycznej PRL - w USA, i we Francji do roku 1951, kiedy to zwrócił się w Paryżu o azyl polityczny.

W roku 1960 wyjechał do Kalifornii, gdzie przez dwadzieścia lat jako profesor języków i literatur słowiańskich wykładał na uniwersytecie w Berkeley. Do roku 1989 publikował głównie w emigracyjnym wydawnictwie paryskiej "Kultury" i w Polsce poza cenzurą. Od roku 1989 mieszkał w Berkeley i w Krakowie. Zmarł 14 sierpnia 2004.

Tropiciel spraw istotnych

Zacznę od końca. Kiedy przez ostatnie lata miałem zaszczyt sporadycznie odwiedzać Czesława Miłosza, przynosząc Mu kolejne numery «Znaku», zawsze odczuwałem tremę i lęk. Nie było to zwykłe onieśmielenie, jakie przeżywamy w zetknięciu ze sławnym człowiekiem, którego wielbimy. Starannie ubrany Gospodarz uśmiechał się, a uścisk Jego dłoni wyrażał przychylność i uwagę. Schody zaczynały się podczas krótkiej rozmowy. Niebieskie oczy, w których igrały lśniące iskierki, domagały się zdań istotnych. Często rozjaśniała je ironia (jak wtedy, gdy po swym ostatnim publicznym wykładzie w ramach Uniwersytetu Latającego Znaku, wyjaśniał najmłodszej słuchaczce, czy lubi dzieci: «No, powiem może tyle, że mam dzieci... »). Pytania dotyczące tematów miesięcznika lub problemów, które warto w nim podjąć, zdradzały potężne doświadczenie, przepastną erudycję i ostrą jak skalpel inteligencję. W ciągu kilku sekund znikało wszelkie «my» - musiałem odpowiadać we własnym imieniu, nie podpierając się cudzym autorytetem, bo za każdym pytaniem kryło się w domyśle: «A...

Czesław Miłosz urodził się 30 czerwca 1911 roku w Szetejniach na Litwie. Setna rocznica jego urodzin przypada w tym roku w przeddzień objęcia przez Polskę po raz pierwszy prezydencji w Unii Europejskiej – 1 lipca 2011. Czy można byłoby sobie wyobrazić bardziej symboliczną wymowę dat – i wspanialszego patrona tego wydarzenia niż autor „Rodzinnej Europy”?

Najważniejszym wydarzeniem Roku Miłosza jest Festiwal Literacki, który odbędzie się w Krakowie w dniach 9-15 maja. Druga edycja tej imprezy nosi tytuł „Rodzinna Europa” i zgromadzi blisko 130 poetów, pisarzy, tłumaczy i uczonych nie tylko z „Rodzinnej Europy” – Białorusi, Litwy, Polski, Ukrainy, Rosji, Rumunii, Irlandii, Anglii, Włoch, Szwecji, Czech i Turcji – ale także z Chin, Indii, Libanu, Afryki Południowej i Karaibów. W ciągu majowego tygodnia czytać będą krakowskiej publiczności swoje wiersze, uczestniczyć w wielkiej konferencji naukowej i warsztatach tłumaczy, wymieniać poglądy i konfrontować swoje doświadczenia w dyskusjach panelowych i podczas spotkań autorskich.

Ideą przewodnią ...